Dấu ấn kiến trúc Pháp và Đông Dương

Muốn hiểu một thành phố, đôi khi chỉ cần ngẩng lên nhìn các tòa nhà. Hà Nội là nơi nhiều lớp kiến trúc chồng lên nhau: những mái ngói phố cổ, những công trình kiểu Pháp từ đầu thế kỷ 20, những dấu tích thành quách xa xưa. Lộ trình này dẫn bạn đi qua những lớp ấy trong khoảng ba tiếng rưỡi, tự đi và chủ yếu bằng đôi chân.

Cách đọc kiến trúc Pháp ở Hà Nội

Khi người Pháp quy hoạch khu phố mới, họ mang theo ngôn ngữ kiến trúc châu Âu, rồi dần pha trộn với khí hậu và văn hóa bản địa, tạo nên phong cách thường được gọi là Đông Dương. Một số nét dễ nhận ra:

• Cửa sổ chớp gỗ hoặc cửa vòm, giúp lấy gió và che nắng.
• Ban công sắt uốn hoa văn, mái ngói thấp, hiên rộng.
• Tường màu vàng nhạt, sau thời gian ngả loang, rêu phủ.
• Phố thẳng, cây xanh hai bên, vỉa hè rộng hơn phố cổ.

Chỉ cần để ý vài chi tiết ấy, bạn sẽ thấy mỗi con phố có tính cách riêng.

Chặng 1: Nhà hát Lớn

Từ quảng trường Nhà hát Lớn, bạn nhìn thấy một công trình có dáng vẻ châu Âu rõ nét: mặt tiền cột, mái vòm, bậc thềm rộng. Công trình được xây từ đầu thế kỷ 20 và đến nay vẫn là nơi diễn ra nhiều buổi biểu diễn nghệ thuật. Đây cũng là điểm nhìn tốt để hiểu cách khu phố Pháp mở ra từ các trục đường lớn.

Chặng 2: Tràng Tiền và Lý Thường Kiệt

Đi dọc hai con phố này, bạn sẽ gặp nhiều biệt thự và công trình cổ, có cái là cơ quan, có cái vẫn là nơi ở. Hãy ngắm từ vỉa hè, ngước nhìn những ban công sắt, cửa sổ chớp, hàng rào hoa văn. Mỗi ngôi nhà là một lát cắt thời gian. Đừng tự ý vào trong hay chụp ảnh sát vào cửa nhà người khác.

Chặng 3: Phan Đình Phùng rợp sấu

Đường Phan Đình Phùng là một trong những con đường đẹp nhất Hà Nội nhờ hàng sấu lâu năm tỏa bóng. Mùa hè lá xanh dày, quả sấu lấp ló trên cành, mùa thu lá vàng rơi đầy lề đường. Đi dọc con phố, bạn sẽ thấy sự yên tĩnh bất ngờ giữa lòng thành phố.

Chặng 4 và 5: Cửa Bắc và Hoàng thành Thăng Long

Lộ trình dẫn bạn đến Cửa Bắc, dấu tích của thành Hà Nội thời Nguyễn, nơi còn nhiều vết tích thời gian. Tiếp đó là khu Hoàng thành Thăng Long, nơi lưu giữ nhiều lớp lịch sử qua các triều đại. Chuyển từ nhà kiểu Pháp sang thành cổ khiến bạn nhận ra Hà Nội không chỉ có một thời kỳ, mà là nhiều thời kỳ cùng tồn tại. Hãy kiểm tra thông tin hiện hành về giờ mở cửa và vé nếu muốn vào tham quan.

Gợi ý nhịp đi

1. Xuất phát chiều muộn, khi nắng dịu và ánh sáng vàng.
2. Dừng chân uống nước ở một quán nhỏ giữa đường.
3. Chụp ảnh nhẹ nhàng, đừng cản lối người đi bộ.
4. Kết thúc ở Hoàng thành lúc ánh chiều rọi lên tường cổ.

Một vài chi tiết đáng để ý

Trong lúc đi, hãy thử tự đặt cho mình vài câu hỏi nhỏ: ngôi nhà này quay mặt về hướng nào, ban công làm bằng chất liệu gì, cửa sổ có chớp hay không, hàng cây hai bên bao nhiêu tuổi. Những câu hỏi ấy biến một buổi đi bộ thành một buổi đọc thành phố. Nếu mang theo máy ảnh, hãy thử chụp những chi tiết nhỏ như tay nắm cửa, hoa văn lan can, số nhà cũ thay vì chỉ chụp toàn cảnh.

Điều cần nhớ

Đây là lộ trình để nhìn và nghĩ, không phải để chạy cho đủ điểm. Hãy tôn trọng người dân đang sinh sống, đừng làm phiền nhà riêng, chú ý giao thông khi băng đường. Mỗi tòa nhà không chỉ là cảnh đẹp, mà còn là một mảnh ký ức của thành phố.