Khu phố cổ 36 phố phường: nơi nghề và phố gắn kết

Không ai đi hết phố cổ Hà Nội trong một lần. Khu phố ấy giống như một mê cung của ngõ, hẻm và những cái tên nghe như bài ca: Hàng Bạc, Hàng Gai, Hàng Mã, Hàng Đường... Mỗi con phố có một mùi, một màu và một nhịp riêng, và tất cả cùng làm nên cái hồn của Hà Nội cũ.

Nơi nghề và phố gắn kết

Theo ghi chép xưa, các thợ thủ công từ nhiều làng quê về kinh thành lập nghiệp, tập trung theo từng nghề và dần lập thành những phố riêng. Tên phố thường bắt đầu bằng chữ Hàng, theo sau là tên mặt hàng. Dù ngày nay nhiều phố đã đổi nghề, bạn vẫn dễ nhận ra dấu vết cũ trong cái tên và đôi khi trong những cửa hàng còn bám trụ.

Cách gọi 36 phố phường là cách gọi quen thuộc, mang tính biểu trưng hơn là con số chính xác.

Nhà ống, mái ngói, ngõ nhỏ

Kiến trúc phố cổ có một dấu hiệu rất dễ nhận ra là nhà ống: mặt tiền hẹp nhưng chiều sâu rất dài, thường có sân trong, giếng trời để lấy ánh sáng và gió. Nhiều ngôi nhà vừa là nơi ở, vừa là nơi buôn bán. Hãy thử ngẩng lên: bạn sẽ thấy ban công sắt uốn, mái ngói rêu, những ô cửa chớp xanh đã bạc màu.

Hãy rẽ vào một ngõ nhỏ, nơi tiếng xe cộ dịu bớt. Bên trong thường có đình, miếu nhỏ, và những khoảng sân nhìn thấy cả bầu trời. Hãy nhớ đây là nơi người dân sinh sống, nên đi nhẹ, nói khẽ.

Những điểm nhấn trên đường đi

• Ô Quan Chưởng: cổng thành cổ còn lại của kinh thành xưa, một di tích đáng để dừng chân.
• Chợ Đồng Xuân: trung tâm buôn bán lâu đời của khu phố cổ, nhộn nhịp từ sáng sớm.
• Các phố nghề: Hàng Bạc, Hàng Mã, Lãn Ông, Hàng Thiếc... mỗi phố một vẻ.
• Hàng quán nhỏ: từ phở, bún, bánh đến cà phê vỉa hè, tất cả đều có chỗ trong nhịp sống phố.

Đi bộ trong phố cổ

Hãy đi chậm. Vỉa hè nhiều nơi bị chiếm bởi hàng quán và xe máy, nên bạn cần quan sát kỹ khi băng qua đường. Đừng ngại đi ra mép đường khi vỉa hè hẹp, nhưng luôn cảnh giác với xe cộ. Nên đi vào buổi sáng sớm để thấy phố thức giấc, hoặc buổi tối khi đèn lên và nhiều tuyến phố nhộn nhịp.

Ứng xử với nơi sinh sống

• Xin phép trước khi chụp ảnh người dân hoặc người bán hàng.
• Không chặn cửa nhà, cửa hàng khi dừng chụp ảnh.
• Giữ yên tĩnh ở các ngõ nhỏ, nhất là buổi tối.
• Bỏ rác đúng nơi, tôn trọng không gian chung.

Điều cần nhớ

Phố cổ không phải một bảo tàng, mà là nơi người ta còn đang sống và làm việc. Nếu bạn chịu đi chậm và nhìn kỹ, bạn sẽ thấy nhiều lớp thời gian chồng lên nhau trên cùng một con phố.