Tết Nguyên đán ở Hà Nội: chợ hoa, đào Nhật Tân và phố phường rộn ràng

Với người Hà Nội, Tết không đến vào một đêm duy nhất. Nó đến từ từ, bắt đầu bằng gió lạnh cuối năm, bằng mùi nhang trầm thoảng trong các ngõ nhỏ, bằng những chuyến xe thồ chở đầy cành đào tiến vào phố. Đến khi tiếng pháo hoa giao thừa vang lên trên bầu trời, thành phố đã chuẩn bị xong từ lâu: nhà cửa sạch sẽ, bàn thờ tươi hoa, mâm cỗ đủ đầy.

Những ngày chợ hoa

Khoảng nửa cuối tháng Chạp, các chợ hoa trong thành phố trở nên tấp nập. Khu vực quanh phố Hàng Lược và các tuyến phố cổ từ lâu gắn với thú chơi hoa ngày Tết, còn vùng Nhật Tân, Quảng An ven hồ Tây là nơi nhiều cành đào, vườn quất được chăm chút cả năm để kịp đón xuân. Đi giữa chợ, bạn sẽ gặp đủ sắc màu: đào phai, đào bích, quất chi chít quả, cúc vàng, thược dược, lan, hoa lay ơn.

Người Hà Nội chọn đào theo cách riêng: nhìn thế cành, số nụ, độ chắc của gốc, thậm chí đoán xem ngày mùng một hoa sẽ nở đúng lúc hay không. Quất thì được chọn theo dáng cây, quả sai và đều. Chơi Tết, với họ, là một nghệ thuật nho nhỏ.

Mâm cỗ và nếp nhà

Trước giao thừa, nhiều gia đình bày mâm cúng tất niên. Một mâm cỗ truyền thống của người Hà Nội thường có những món quen như:

• Bánh chưng, giò lụa, nem rán
• Canh măng hoặc canh bóng, xôi gấc
• Gà luộc, thịt đông, dưa hành muối

Mỗi nhà một cách nấu, một thứ gia vị riêng, truyền từ đời này sang đời khác. Sự cầu kỳ không nằm ở món lạ, mà ở sự chu đáo: miếng giò thái đều, bát nước chấm vừa miệng, đĩa dưa hành giòn chua để cân bằng vị béo.

Sáng mùng một

Sau tiếng pháo hoa giao thừa, nhiều người ra chùa, đền cầu bình an, hái lộc đầu năm. Sáng mùng một, phố xá chợt yên hơn thường ngày. Cửa hàng đóng cửa, tiếng xe thưa dần, chỉ còn tiếng chúc nhau qua cửa nhà. Trẻ con mặc áo mới, nhận lì xì, người lớn đi thăm họ hàng, chúc tuổi các cụ.

Đây cũng là lúc dễ thấy nhất vẻ chậm rãi hiếm hoi của Hà Nội. Nếu bạn đi dạo quanh hồ Gươm hay các đường hoa, hãy mang theo tâm thế thong thả, để ý cách người dân chụp ảnh gia đình, chọn góc đứng, chỉnh lại tà áo dài.

Gợi ý nếu bạn đến vào dịp Tết

• Kiểm tra thông tin hiện hành về giờ mở cửa, lịch hoạt động tại nguồn chính thức trước khi đi, vì nhiều nơi nghỉ hoặc đổi giờ.
• Dự trù chỗ ở và phương tiện sớm, những ngày cao điểm rất khó đặt.
• Nhớ tôn trọng không gian lễ nghi: ăn mặc kín đáo, nói khẽ khi vào chùa, đền.
• Đi bộ ở các tuyến đông người, hạn chế mang đồ quá nhiều.

Tết ở Hà Nội không ồn ào theo kiểu hội hè, mà đẹp ở sự giao thoa giữa chuẩn bị tỉ mỉ và niềm vui bình dị.

Điều cần nhớ

Hãy đến chợ hoa vào buổi sáng, thưởng thức bữa cơm gia đình nếu may mắn được mời, đi lễ với lòng thành kính và giữ nhịp chậm. Với những thông tin về thời gian, hoạt động cụ thể từng năm, luôn kiểm tra thông báo chính thức trước khi lên đường.